Animasyonun 12 ilkesi
1980'lerde iki Disney animatörünün derlediği bu on iki ilke, hâlâ animasyonun ortak dili. Hepsi tek bir soruya cevap veriyor: bir çizim ne zaman canlı görünür? Aşağıda listenin tamamı ve elle çizerken pratikte ne anlama geldikleri var.
Hepsini birden uygulamaya çalışma
On iki ilke bir kontrol listesi değil, bir sözlüktür. Yeni başlayan biri için en çok işe yarayan üçü zamanlama, ezilme-gerilme ve öncelenme-devamlılıktır. Bu üçünü oturttuğunda animasyonun büyük kısmı zaten düzelir. Kalanlar zamanla, ihtiyaç duydukça anlam kazanır.
En çok fark yaratan ilke: zamanlama
Aynı pozlar, farklı zamanlamayla bambaşka bir karakter üretir. Bir hareket ağır başlayıp hızlanıyorsa nesne ağır, kararlı ve iri hissettirir; hızlı başlayıp yavaşlıyorsa hafif ve tedirgin görünür. Zamanlamayı ayarlamak için yeni kare çizmen gerekmez; var olan kareleri bekletmek çoğu zaman yeter.
Elle çizmenin avantajı: biçim değişebilir
Ezilme-gerilme, abartma ve düz-yay hareket ilkelerinin hepsi şeklin kendisinin değişmesini gerektirir. Hazır bir nesneyi kaydırıp döndüren araçlarda bunu yapmak zordur; her kareyi yeniden çizdiğinde ise bedava gelir. Kare kare animasyonun bugün hâlâ tercih edilmesinin başlıca sebebi budur.
| İlke | Ne demek |
|---|---|
| Ezilme ve gerilme | Nesne hareket ederken hacmini koruyarak şekil değiştirir |
| Öncelenme | Asıl hareketten önce ters yönde küçük bir hazırlık |
| Sahneleme | İzleyicinin gözünü doğru yere yönlendiren kadraj ve poz |
| Doğrudan ve pozdan poza | Sırayla çizmek ya da önce uç pozları çizmek |
| Devam ve üst üste binme | Gövde durunca saç ve kumaş bir süre daha hareket eder |
| Yavaş giriş ve çıkış | Hareketin başı ve sonu ortasından daha yoğun karelidir |
| Yay | Canlı hareket düz çizgide değil eğri bir yolda ilerler |
| İkincil hareket | Ana hareketi destekleyen küçük ek hareketler |
| Zamanlama | Kare sayısı ve bekletme; ağırlık ve karakter buradan doğar |
| Abartma | Gerçeği birebir değil, okunaklı olacak kadar güçlendirmek |
| Sağlam çizim | Hacim, denge ve perspektifin karelerde tutarlı kalması |
| Çekicilik | Pozun ve tasarımın izlemesi keyifli olması |
Sık sorulan sorular
12 ilkeyi kim ortaya koydu?
Disney animatörleri Ollie Johnston ve Frank Thomas, 1981 tarihli kitaplarında stüdyoda onlarca yıldır kullanılan yöntemleri derleyip on iki başlıkta topladı. İlkelerin çoğu 1930'lardan beri pratikte kullanılıyordu.
Bu ilkeler dijital animasyonda da geçerli mi?
Evet. İlkeler araçla değil algıyla ilgilidir; gözün hareketi nasıl okuduğunu tarif ederler. 3B, hareketli grafik ve arayüz animasyonlarında aynen kullanılırlar.
Hangi ilkeden başlamalıyım?
Zamanlamadan. Kare sayısını ve bekletmeleri değiştirerek aynı çizimlerden çok farklı sonuçlar aldığını gördüğünde diğer ilkelerin ne işe yaradığı da kendiliğinden anlaşılır.
Fırça kendi kendine kıpırdıyor. Kıpırtı, çizdiğin çizgiyi canlı tutan bir animasyon defteri: kare kare çiz, soğan zarıyla karşılaştır, GIF ya da video olarak indir. Tarayıcıda açılır, kurulum yok.
Tarayıcıda dene Google Play'den indir